Er waart een spook door de wereld: van proletariaat naar precariaat

Aan het einde van een eeuw die te boek staat als het tijdperk van de Verlichting, schreef – in 1785 – Schiller zijn Ode an die Freude, met daarin het ‘alle Menschen werden Brüder’. Een loflied vol hoop.

Zo’n honderd jaar later, ten tijde van de Parijse volksopstand, schreef de ‘communard’ Eugène Pottier de tekst van De Internationale, die in 1888 door Pierre de Geyter – na eerst gezongen te zijn op de wijs van de Marseillaise – op muziek werd gezet. Het lied werd door toedoen van Lenin en Rosa Luxemburg het strijdlied van de rode revolte: het spook van het communisme, zoals Karl Marx en Friedrich Engels dat in 1848 in het begin van hun Communistisch Manifest benoemden: ‘Ontwaakt! Verworpenen der Aarde, Ontwaakt!’

Zij schreven dat manifest in antwoord op de humanitaire crisis die als gevolg van de industriële revolutie was ontstaan en benoemden de vijandelijke tweedeling die daaruit voortkwam als bourgeoisie en proletariaat.

Op de puinhopen van economische en politieke ontreddering kwam dat proletariaat in beweging: in Rusland kwam door een opstand een eind aan het tsarenrijk en in westelijk Europa ontketende het – door wat democratisch begon – de vloek van het Nationaal Socialisme.

Nu leven we op de puinhopen van de digitale revolutie en waart er een spook door de geglobaliseerde wereld. Maar nu het spook van ontheemden en ontgoochelden.

Op de puinhopen van neokolonialisme en neoliberalisme is als uiting van economische en politieke ontreddering een nieuwe, vijandige tweedeling ontstaan: de ‘precarians’ versus de potentaten van het grootkapitaal, de groot geld bezitters.

Precarians, mensen die zijn uitgeleverd aan zichzelf in een wereld waarin wel werk is maar waarin er te weinig banen zijn. Een wereld vol bestaansonzekeren waarin de ethiek van het overleven de centrale leer is geworden. Opnieuw dat: ‘Erst kommt das Fressen dann kommt die Moral.’

Mensen die nog maar één stem hebben: een tegenstem. Een tegenstem, vaak zonder weet van waartoe voor te zijn.

Het spoor bijster brengt het leiders voort als Donald Trump. Nieuwe dynastieën die als ongeleide projectielen – die als zij niets meer te winnen hebben – door hun waan de hele wereldorde kunnen ontregelen en in brand kunnen steken. Niet anders dan als mensen die niets meer te verliezen hebben, kruitvaten kunnen worden.

 

Ontwaakt! Ontwaakt!

Over het precariaat zie Guy Standing op: https://www.youtube.com/watch?v=LTudjB4T7Xw

 

 

 

 

cuba koorts is uit

Na afloop van een oogheelkundig congres over kokerzien in Havana ontmoet Jan, een Nederlandse oogarts, de Cubaanse Luz. Ze is de dochter van een heldin van de revolutie. In tegenstelling tot haar moeder, die de idealen van de revolutie door een gekleurde bril blijft zien, loopt Luz vast in de realiteit van een leven vol tegenwerking en tekorten.

In eigen land voelt zij zich in vergelijking met de binnenstromende toeristen een tweederangsburger. Bovendien raakt ze in moeilijkheden door betrokkenheid bij de opzet van onafhankelijke bibliotheken.

Wat voor Jan echte liefde lijkt, is voor haar eerder een vorm van love-sharing. Een mogelijkheid om weg te komen uit een land dat haar verstikt maar waarvan zij niet kan loskomen. Hun relatie krijgt onverwachte wendingen door de geboorte van een zoon maar ook door wederzijds onbegrip. Jan loopt vast in de val van verliefdheid, vecht met verantwoordelijkheid en kan het failliet van een relatie waarvoor hij veel heeft opgegeven, niet aanvaarden. Luz wordt een speelbal van heimwee en woede en vindt bij haar moeder een klankbord voor gefrustreerd verdriet.

Mijn roman leert Cuba kennen en maakt veel duidelijk voor wie uit het land terugkeert met vragen. Daarnaast wil ik laten zien wat machteloosheid met mensen doet, welke lagen en listen de liefde in petto kan hebben en hoe het wrede toeval mensen parten speelt.

1 Festival Internacional de poesía

http://festivalliceopoetico.blogspot.com.es/search?updated-min=2015-01-01T00:00:00-08:00&updated-max=2016-01-01T00:00:00-08:00&max-results=11

PRESENTACIÓN DE WIL HEEFFER Y “VEINTE POEMAS DESESPERADOS Y UNA CANCIÓN DE AMOR”
No siempre nos encontramos con un poemario publicado en castellano por un autor holandés. Es una combinación cultural que ha dado lugar a esta gran obra “Veinte poemas desesperados y una canción de amor”.
En el poemario“Veinte poemas desesperados y una canción de amor” Wil Heeffer hace un homenaje al conocido libro de Pablo Neruda, y siguiendo la línea del poeta Carlos Drummond de Andrade, reflexiona sobre el amor, al igual que Carlos en su poemario “O amor natural”.

Este poemario es una visión madurada de la vida. La fascinación sobre la carne que asusta y seduce. Desde la ceguera del enamoramiento, no solo madura el ansia, sino también algo más importante: la idea que significa la pareja. ¿Qué es el amor más allá del placer?
La obra ha sido ilustrada con imágenes del ya fallecido Ad Willemen, un grande y  premiado artista holandés, que fue profesor de la misma escuela en la que Vicent van Gogh estudió.

 

WIL HEEFFER OPENT NIEUWE SEIZOEN FILOSOFIECAFÉ

Zondag 13 september om 14.00 uur opent Wil Heeffer het nieuwe seizoen van het Filosofiecafé van Boekhandel Van Piere. Heeffer geeft een lezing naar aanleiding van zijn nieuwe boek Hoelang pikken we het nog? Het boek ontmantelt de logica van het hedendaagse kapitalisme en neoliberale beleid, tegen een achtergrond van een positief alternatief. De toegang is gratis. Gelieve u aan te melden via info@vanpiere.nl.

Centraal in het boek staat de erosie van sociale samenhang. Wat hem drijft is het verwerven van inzicht in het politiek en maatschappelijk onbehagen dat resulteert in onverschilligheid en het verloren gaan van loyaliteit. Het gaat Heeffer om een de-constructie van het kapitalisme en om de vorming van een nieuwe mentaliteit. Een nieuw ethos dat de mensen bindt. Tijdens het Filosofiecafé gaat hij hier verder op in.

 

 

OXI

De situatie waarin het Griekenland van Tsipras zich bevindt, begint verdacht veel te lijken op wat er na de ineenstorting van de Sovjet Unie in het Cuba van Fidel Castro
gebeurde: het ontstaan van een oorlogseconomie in tijden van vrede. In Cuba noemde men dat de periodo especial en tiempos de paz. Ook de Amerikanen dachten dat ze door demagogie – de demagogische retoriek waartoe de Europarlementariër Guy Verhofstadt zich namens de liberaal-democratische fractie in het Europarlement ten overstaan van Tsipras geroepen voelde – Cuba konden knechten. (https://www.youtube.com/watch?v=P84tN0z4jqM)

De geschiedenis leerde anders. De Cubanen doorstonden die periodo especial ofschoon daar vaak de woorden fysiek en psychologisch geweld bij vallen. De trots en de lotsverbondenheid van een volk viel niet te breken door de worst van een democratie waarin burgerrechten zijn verschraald tot consumentenrechten. (Eric Hobsbawn, Essays on globalization)

Laat de Grieken en Europa wat van Cuba leren. Laat de opvattingen van Syriza zoals
verwoord door Tsipras en Varoufakis – in lijn met het denken van Che Guevara – een werkelijk luisterend oor krijgen. In uiterste instantie is een bevolking gebaat met politiek beleid dat oog heeft voor het welzijn op de lange termijn en niet met een economie die de korte termijn winsten privatiseert.

Laat het tij keren zoals dat nu gebeurt tussen de Verenigde Staten en Cuba.

Zie ook: Antonio Cuesta Marín, Syriza, El anuncio de algo nuevo
(Mardid: Ediciones Akal, 2015)

Joseph Stiglitz, Obligar a Grecia a ceder (El País, 1 juli 2015)

https://www.youtube.com/watch?v=P84tN0z4jqM

 

ha$ta la victoria $iempre

Even waren vorige week de ontwikkelingen in de relatie tussen de gezworen vijanden Cuba en de Verenigde Staten in staat om zich door het gedoe rond de zorgwet naar de voorpaginakoppen te vechten. Door het hele wereldnieuws zoemde het: heb je het al gehoord.

Maar wat is er nu zo bijzonder aan de Cubaans-USA handreiking of andersom aan de USA-Cubaanse?

- Het gebeurt nu Obama nog twee jaar heeft te gaan. Dus voldoende tijd voor de Republikeinen om aan dit voldongen feit te wennen.

- Beide broers Castro leven nog. Zij zijn daardoor in staat om het proces te sturen voordat Raúl gaat terugtreden als president.

- Het vrijkomen van de zogenaamde Cuban Five is voor de gebroeders Castro en de Cubanen van ongekende betekenis. Al hun inzet is in deze titanenstrijd gericht geweest op het levend laten terugkeren van landgenoten die volgens Cubaanse opvattingen
onterecht in de gevangenis zaten. Daarnaast is het bijzonder dat de hele wereld in een mediaspektakel kennis heeft kunnen nemen van een humanitair schandaal dat jaren door de internationale pers werd doodgezwegen: het onrecht dat vijf Cubanen door het rechtssysteem van de Verenigde Staten werd aangedaan. Daarnaast is het goed dat Alan Gross levend naar de Verenigde Staten kon terug keren. Zijn dood in een Cubaanse gevangenis zou evenals de dood van één van de Cuban Five in een gevangenis van de Verenigde Staten een nauwelijks te verwerken emotionele opdoffer zijn geweest; er zou vanuit beide kampen over moord zijn gesproken. Het had een toenadering in dat geval zo goed als onmogelijk hebben gemaakt.

- Belangrijk is de verzoenende invloed van kerkleider Franciscus geweest. Zoals er die eerder was van Johannes Paulus II. De invloed van religie op politiek leidt vaak tot verkettering van wie anders denkt. Maar in dit geval is er sprake van een sympathie die
invloedrijk is en invloedrijk blijft doorwerken.

- In de Westerse euforie over wat de toenadering in economisch opzicht gaat betekenen, is de blik hoofdzakelijk gericht op ontwikkelingen in Havana. Maar Cuba is meer dan de hoofdstad en de invloed van het denken van José Martí, hun vader des
vaderlands, reikt in ethisch opzicht verder dan de consumptieve blik van de stadsbewoner zoals die in de Westerse pers de beeldvorming stuurt: het leven in een stad is per definitie anders dan leven op het ritme en de sociale controle van het platteland.

- Iets wat weinig aandacht kreeg in het wereldnieuws – en zeker in het Nederlandse – was wat achter de rug van Raúl Castro aan de muur van zijn werkvertrek viel te zien.
Achter hem geen portret van hemzelf als president noch van zijn broer, maar portretten van de vrijheidsstrijders Martí, Maceo en Gomez. In Cuba is symboliek erg belangrijk en zeker in dit geval. Martí is de stut- en steunpilaar van het Cubaanse denken en doen. Geen Lenin noch Marx en zeker geen Stalin ofschoon in het Westen Cuba het stempel communistisch heeft. Raúl Castro heeft er zeker mee willen uitdrukken dat het in Cuba gaat om het uitdragen van opvattingen van José Martí. De schrijver van Nuestro América.

- Engels als taal zal niet langer de taal van de duivel zijn. Het zal toegankelijker worden om Engels te gaan studeren.

- En laat me een hoop uitspreken: misschien dat de subsidie-economie in Cuba kan worden omgezet in het invoeren van een basisinkomen voor iedereen. Daar ligt in Cuba een uitstekende basis voor en het zou een belangrijke stap zijn in het zoeken naar
een uitweg uit het dubbele valuta-systeem waardoor de Cubaan die toegang heeft tot de convertibele peso – de CUC – een factor vijfentwintig keer meer heeft dan de Cubaan voor wie die toegang ontbreekt.

http://www.basicincome.org/bien/

Muren geslecht maar hoe staat het met de balk in het eigen oog

Dit weekend staat de val van de Muur in Berlijn centraal. Met die val kwam een eind aan de stalinistisch-communistische staatsideologie. Voor Cuba begon met die val de periodo especial en tiempos de paz. Een periode waarin de rest van de wereld dacht dat het in Cuba ook over en uit zou zijn met alles dat voortkwam uit Marx, uit communisme en uit Leninisme. Men zag in Fidel de laatste profeet van die ideologie. En men verwachtte dat ook in Cuba de geschiedenis zou worden herschreven. Maar Cuba is nog altijd Cuba. Ik denk dat dat alles te maken heeft met de invloed van
José Marti op de Cubanen en op Fidel. Ik stelde vorig jaar op een congres in Cuba voor om de naam van de staatsideologie te veranderen in Fidelismo-Martiano, of in Martiano-Fidelismo om duidelijker te maken waar Cuba voor staat en om de vooroordelen die kleven aan de Leninistisch-Marxistische ideologie weg te nemen. Ik kreeg applaus.

Zolang wij blijven denken in stereotypen, zal ons beeld van Cuba nooit veranderen.

——————

Este fin de semana hablan todos de la caída del Muro de Berlin. Con la caída terminaba la ideología stalinismo-communismo. Con la caída comenzaba en Cuba el
periodo especial en tiempos de paz. Los tiempos en los que el mundo pensaba que Cuba iba a perder su base fundado en una ideología nefasta. Pero no fueran las cosas y Cuba siempre es Cuba, su gente, su cultura. Creo que el fundamento verdaderamente de Cuba no es la ideología Leninismo-Marxismo pero la del Fidelismo-Martiano. Por eso he propuesto el año pasado, durante un congreso en la Habana,
cambiar la doctrina oficial para dar una idea clara al mundo que es Cuba. La gente aplaudan a mi propuesta.

Mientras que pensemos en estereotipos no cambia nada en nuestro percepción.

 

 

Boeken delen: dag van de bibliodiversiteit

minibibliotheken

In Bogotá (Colombia) vind je dit soort minibibliotheken bij bushaltes. Boeken zijn dragers van ideeën. Boeken delen is een manier om met ideeën in contact te komen en om die door te geven. Je kunt boeken achterlaten met je eigen opvattingen op de achterpagina´s en je kunt je opvattingen delen door in het boek je adres achter te laten. Wachten wordt aangenamer indien er boeken zijn waarmee je je gedachten kunt delen.

http://es.wikipedia.org/wiki/Bibliodiversidad

zie ook: http://www.bookcrossing.com/about

Boeken delen is geen nieuw idee, maar wel een idee dat nieuw leven kan worden  ingeblazen:

‘een ideaal waarvoor ik bereid ben te sterven’

 

Het is bijna schennis als je deze week ook maar een enkele kanttekening bij de
heiligverklaring van Nelson Mandela wilt plaatsen. En zeker als je daartoe de ‘duivel’ naast hem in het pantheon laat aanschuiven. In casu: Fidel Castro.

In ons denken en doen worden we door beeldvorming gestuurd. Meer nog dan door het
geloof is die rol overgenomen door de massamedia. En in die Westerse beeldvorming staat het ‘merk’  Mandela voor goed – een waarlijk democraat – en Castro voor slecht – een te verafschuwen dictator.

Toch stond ook bij Fidel in zijn revolutionaire strijd – evenzeer een strijd tegen uitsluiting – humaniteit en verzoening centraal. En meer nog dan Mandela heeft hij in zijn land die verzoening weten te realiseren.

Net als in Zuid-Afrika stond in het Cuba van voor de revolutie een zwarte huidskleur voor lui, dom en niet te vertrouwen. Voor tweederangs en uitsluiting. Maar er was meer dan wit en zwart. Er waren ook de vele mengkleuren. En de daaraan gekoppelde vraag: tot welke bevolkingsgroep behoren die? En wat zijn hun kansen op zelfontplooiing?
Een groep ‘kleurlingen’ die in Zuid-Afrika uit de boot dreigt te vallen. (O.a. in Nieuwsuur van maandag 9 december 2013 werd er aandacht aan besteed: http://nieuwsuur.nl/video/584680-nog-altijd-apartheid-in-atlantis.html )

In het project van de revolutie stelde Fidel en zijn barbudos, gevormd door het gedachtegoed van José Martí, gelijkwaardigheid centraal. Niet alleen werd een eind gemaakt aan uitsluiting op basis van huidskleur, er werd tevens een eind gemaakt aan de ongelijkwaardigheid van man en vrouw. Daarnaast maakte de revolutie een eind aan de invloed van een geloofsovertuiging op het denken en doen van mensen. Onderwijs was de sleutel tot verandering van de maatschappij.

De toekomst rijpt op kiemen uit het verleden. Bij het zaaien van wat uitgroeide tot de kiemscheut die een einde maakte aan uitsluiting op basis van kleur stonden Fidel en Nelson hand in hand. http://www.youtube.com/watch?v=4tNF0YkRQjM

Toespraak Raul Castro tijdens het afscheid van Nelson Mandela in Johannesburg:

http://www.youtube.com/watch?v=_T6wNiwiBRw

 

Sumak Kawsay – wat wapens niet tot zwijgen brengen

Wat kun je inzetten tegen alle oorlogsretoriek van de Verenigde Staten met in hun kielzog een verbond van geallieerden. Tegen een militair machtsvertoon dat ons allen zowel tot medeplichtige als tot slachtoffer maakt omdat er op wereldschaal iets staat te gebeuren dat, op enkele uitzonderingen na, niemand wil. Omdat het ons uitlevert aan
geo-politieke belangen die slechts het prestige en de spieren van leiders dienen. Leiders die geen leiders zijn omdat ze lak hebben aan wat het volk denkt. Omdat ze denken in termen van een representatieve democratie in plaats van in termen van een participatieve democratie. Wat we nodig hebben zijn ‘ethische spieren’ die het welzijn en welbevinden van allen dienen. Wat we nodig hebben is de kracht van de rede, van het gezond verstand dat zowel denkt met het hart als met de geest. Wat we nodig hebben is ontzag voor het leven, niet voor de dood. Voor instandhouding, niet voor vernietiging.

Laat de oude wereld niet doen wat het iets meer dan een half millennium geleden deed met de nieuwe wereld: de inval in het Amerikaanse continent waarna in opdracht en navolging van de Spaanse vorst – die in ons volkslied nog altijd doorklinkt als ‘den Koning van Hispanje, heb ik altijd geëerd’ – werd getracht om cultuur en tradities uit te roeien, waarbij het volk in het korset van zijn taal werd gedwongen en waarbij zijn geloof werd opgelegd.

Wat niet uit te roeien valt, is wat in het culturele-DNA van volkeren ligt opgesloten. Een kiem die in de landen van Zuid-Amerika opnieuw tot wasdom kwam in het concept van Sumak Kawsay en Suma Qamaña: een opvatting van leven waarin het goede leven van
allen in harmonie met de natuurlijke gegevenheden centraal staat.

De droom, die vandaag centraal staat in alle herdenkingen rond de toespraak van Martin Luther King jr.: I have a dream.

 

Over Sumak Kawsay: http://criticallegalthinking.com/2013/04/15/sumak-kawsay-interculturality-and-decolonialization/

http://www.theguardian.com/sustainable-business/blog/buen-vivir-philosophy-south-america-eduardo-gudynas

http://revista.ecaminos.org/article/el-buen-vivir/

Over Suma Qamaña: http://es.wikipedia.org/wiki/Suma_Qama%C3%B1a

Muziekfragment Los Hermanos, Mercedes Sosa:http://www.youtube.com/watch?v=EETQN7AlfTw

Arvo Pärt, Da pacem domine: http://www.youtube.com/watch?v=PRFlC1OOBy8

filmtrailer: también la lluvia: http://www.youtube.com/watch?v=23REtKT2_g0